تاریخچه زعفران و نکات خرید

زعفران در فرهنگ و اقتصاد ایران جایگاهی ویژه دارد. این گیاه ارزشمند از دیرباز نه‌تنها به‌عنوان ادویه‌ای گران‌بها، بلکه به‌عنوان یک عنصر درمانی، فرهنگی و صادراتی شناخته شده است. ایران از گذشته‌های دور تا امروز بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران در جهان بوده و شواهد تاریخی نشان می‌دهد قدمت کشت زعفران در ایران به بیش از ۳ هزار سال می‌رسد. از همان زمان‌ها، زعفران ایران به کشورهای مختلف صادر می‌شده و نقش مهمی در تجارت و اعتبار جهانی کشور داشته است.

تاریخچه زعفران در ایران

زعفران از گذشته‌های دور در آشپزی، شیرینی‌پزی و طب سنتی ایران کاربرد داشته است. گذشتگان ما از زعفران برای بهبود طعم غذاها، رنگ‌دهی طبیعی و درمان برخی بیماری‌ها استفاده می‌کردند. استمرار کشت و صادرات این محصول در طول قرن‌ها باعث شده ایران به‌عنوان مرجع اصلی زعفران در جهان شناخته شود.

انواع زعفران اصل (از بالاترین کیفیت تا پایین‌ترین)

زعفران برخلاف بسیاری از ادویه‌ها انواع مختلفی دارد که تفاوت آن‌ها به نوع برداشت، نحوه جدا‌سازی کلاله از گل، شرایط اقلیمی منطقه و کیفیت نهایی محصول بستگی دارد. انواع زعفران به‌ترتیب کیفیت عبارت‌اند از:

زعفران سوپر نگین بالاترین کیفیت و بیشترین قیمت را دارد و زعفران سرگل به دلیل کیفیت خوب و دسترسی آسان، یکی از محبوب‌ترین انواع موجود در بازار است.

عناصر تشکیل‌دهنده زعفران و نقش آن‌ها در کیفیت

کیفیت و عیار زعفران بر اساس ترکیبات فعال آن در آزمایشگاه‌ها سنجیده می‌شود. مهم‌ترین این ترکیبات عبارت‌اند از:

هرچه درصد این ترکیبات بیشتر باشد، زعفران از نظر کیفی بهتر بوده و قیمت بالاتری نیز خواهد داشت.

زعفران کوهی یا وحشی

زعفرانی که اغلب می‌شناسیم دارای گلبرگ‌های بنفش است و به‌عنوان ادویه مصرف می‌شود. نوع دیگری از زعفران به‌صورت خودرو در طبیعت رشد می‌کند که برگ‌های آن غالباً سفید است. پیاز زعفران کوهی قابل مصرف خوراکی بوده اما از نظر کاربرد و کیفیت با زعفران خوراکی رایج تفاوت دارد.

مهم‌ترین خواص زعفران

زعفران علاوه بر عطر و رنگ بی‌نظیر، خواص درمانی متعددی دارد، از جمله:

زعفران دارای طبع گرم و خشک است و در طب سنتی به‌عنوان یک سم‌زدای طبیعی شناخته می‌شود.

مهم‌ترین مناطق کشت زعفران در ایران

زعفران در پاییز و زمستان رشد می‌کند و در تابستان دوره خواب دارد. بنابراین مناطقی با زمستان‌های بسیار سرد یا تابستان‌های مرطوب برای کشت آن مناسب نیستند. استان‌های مناسب برای کشت زعفران عبارت‌اند از:

بیشترین سطح زیر کشت زعفران در استان‌های خراسان و سپس اصفهان، یزد و کرمان قرار دارد.

دلیل گرانی زعفران در ایران و جهان

زعفران گران‌ترین ادویه جهان است. دلایل اصلی گرانی آن عبارت‌اند از:

این عوامل باعث می‌شود تولید زعفران هزینه‌بر و محدود باشد.

موارد مصرف زعفران

زعفران در صنایع مختلف کاربرد دارد:

همین کاربرد گسترده، ارزش اقتصادی زعفران را چند برابر کرده است.

تشخیص زعفران اصل

تشخیص زعفران اصل نیاز به دقت دارد. در خریدهای عمده، بهترین روش استفاده از برگه آزمایشگاهی است. در مصارف خانگی می‌توان به این نشانه‌ها توجه کرد:

نکات مهم برای خرید زعفران

نحوه مصرف و محدودیت‌های زعفران

زعفران در کنار تمام فواید، محدودیت مصرف نیز دارد:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *